Desi van Doeveren (35) speelt eerste vrouwelijke arts en vrouwenrechtenactivist Aletta Jacobs uit Sappemeer in nieuwe musical. 'Ze was eigenlijk heel grappig'
In dit artikel:
Actrice en zangeres Desi van Doeveren (35) speelt de hoofdrol in Aletta de Musical, een nieuwe productie van Theater Oostpool over het leven van Aletta Jacobs. De voorstelling, geregisseerd door Daria Bukvić, gaat op 21 maart in première in DeLaMar Theater in Amsterdam; daarna is de musical onder meer van 9 tot en met 12 april te zien bij SPOT in Groningen en op 24 en 25 april in De Harmonie in Leeuwarden. Naast Van Doeveren staan onder anderen Gaia Aikman, Eva van der Gucht en Kees Boot in de cast.
Van Doeveren bezocht Sappemeer, de geboorteplaats van Jacobs, om zich in te leven in haar jeugd. Daar belandde ze spontaan bij het oude ouderlijk huis van Jacobs en kreeg ze persoonlijke brieven, ansichtkaarten en een tweede druk van een van Jacobs’ werken te zien. Die ervaring raakte haar: het maakte de historische figuur tastbaar en versterkte haar gevoel van verantwoordelijkheid om het levensverhaal goed te vertellen.
Aletta Jacobs (1854–1929) was een pionier: als eerste Nederlandse vrouw bezocht ze in 1870 een HBS, in 1871 kreeg zij toestemming om naar de universiteit te gaan en in 1878 promoveerde ze als eerste vrouwelijke arts aan de Rijksuniversiteit Groningen. Jacobs werkte later als vrouwen- en kinderarts in Londen, raakte betrokken bij internationale feministische netwerken en zette zich in voor vrouwenkiesrecht, anticonceptie en sociale zorg voor arme vrouwen. Haar inzet droeg bij aan het verkrijgen van het vrouwenkiesrecht in Nederland in 1919. Jacobs reisde de wereld over om vrouwenrechten te promoten, bezocht in 1915 onder anderen het Witte Huis en voerde campagne voor vrede tijdens conflicten als de Tweede Boerenoorlog en de Eerste Wereldoorlog. Persoonlijk leed ze het verlies van haar enige kind bij de geboorte, een trauma dat haar leven kleurde.
De musical zoekt niet alleen successen te tonen, maar wil Jacobs ook menselijk maken: haar humor, kwetsbaarheid en fouten komen aan bod. De makers benoemen onder meer dat sommige van haar opvattingen, met name betrekking hebbende op koloniale denkbeelden, nu kritisch tegen het licht worden gehouden. De voorstelling heeft volgens Van Doeveren een tragikomische toon: zware thema’s worden afgewisseld met humoristische, herkenbare momenten zodat het publiek met alle facetten van haar leven in aanraking komt.
Van Doeveren zegt dat ze aanvankelijk weinig van Jacobs wist — zoals veel Nederlanders buiten Groningen — en dat het project haar bewustzijn over het belang van Jacobs voor de Nederlandse geschiedenis vergroot heeft. Ze ervaart overeenkomsten tussen Jacobs’ vasthoudendheid en haar eigen werkwijze: beiden duiken in problemen en zoeken naar oplossingen, al is Van Doeveren zelf iets bedachtzamer. Ze benadrukt dat feminisme niet alleen een zaak voor vrouwen is en dat mannen nodig zijn als bondgenoten; Jacobs’ vader en latere echtgenoot speelden volgens haar ook een rol in het mogelijk maken van Jacobs’ successen.
Raakpunten voor de toneelbewerking waren de jeugdjaren in Groningen, Jacobs’ internationale activistische werk, haar medische praktijk voor arbeidersvrouwen en haar betrokkenheid bij de verspreiding van voorbehoedsmiddelen. Het creatieve team van Theater Oostpool ontwikkelde een geheel eigen productie; een eerdere Aletta-musical uit 2014 trok ook publiek in Groningen, maar deze nieuwe voorstelling belooft een frisse, eigen visie.
Onder meer achtergrond: Van Doeveren is geboren in Leiden (4 april 1990), opgeleid aan Codarts in Rotterdam en heeft een carrière in muziektheater en stemacteren (onder meer Rubble in PAW Patrol). Ze woont in Amsterdam en verhuist binnenkort bij haar partner in de buurt van Dokkum.
Kaarten voor Aletta de Musical zijn verkrijgbaar via de website van Theater Oostpool.