Drie mensen overleden op cruiseschip, mogelijk door hantavirus. Wat is die ziekte en moeten we ons zorgen maken?
In dit artikel:
Het echtpaar Leo (70) en Mirjam Schilperoord (69) uit Haulerwijk overleed aan boord van een cruiseschip op de Atlantische Oceaan; mogelijk is hantavirus de oorzaak. Het artikel bespreekt wat dat virus precies is, hoe het zich verspreidt, welk ziektebeeld het kan geven en hoe je besmetting kunt voorkomen.
Wat is hantavirus?
Hantavirussen vormen een familie virussen die vooral door knaagdieren worden overgedragen. In Nederland zijn drie typen beschreven: Seoulvirus, Tula- en Puumalavirus, maar wereldwijde varianten komen voor. Verschillende muizen- en ratsoorten fungeren als reservoir: in de VS is dat vaak de hertmuis, in Nederland onder meer rosse woelmuizen, tamme ratten en veldmuizen.
Hoe gebeurt de overdracht?
Besmetting treedt doorgaans op via contact met urine, uitwerpselen of speeksel van knaagdieren. Opstuivend stof tijdens schoonmaken kan virushoudende deeltjes inademen; ook eten waar eerder aan is geknaagd kan risico vormen. Een beet of kras van een knaagdier is mogelijk maar zeldzaam.
Ziektebeeld en ernst
In Nederland verloopt een infectie meestal mild en kan lijken op griep; nieren en lever kunnen betrokken raken, maar klachten verdwijnen vaak vanzelf. Europees gezien worden jaarlijks enkele duizenden gevallen gemeld, vooral in Duitsland en Finland, en overlijden komt zelden voor (bijvoorbeeld drie doden in 2023). In de VS bestaan ernstigere vormen zoals Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), die na een incubatie van een week tot twee maanden plotseling kunnen verergeren: patiënten worden kortademig doordat de longen vollopen, en opname op de intensive care is vaak nodig; de kritieke fase kan snel leiden tot overlijden. Er is geen gerichte antivirale behandeling; zorg richt zich op symptoomondersteuning.
Hoe voorkom je besmetting?
De kans op infectie in Nederland is klein. Belangrijkste maatregel is contact met knaagdieren en hun nesten vermijden. Bij opruimen: bewaar afstand tot opstuivend stof, maak nesten eerst nat, verwijder ze met handschoenen, reinig oppervlakken met sop en desinfecteer daarna (bijvoorbeeld 10% bleekoplossing). Gebruik geen stofzuiger of bezem, omdat daardoor potentieel virusverspreidend stof kan opstuiven. Draag handschoenen bij contact met dode dieren of uitwerpselen.
Aanvullende overweging
Bij gevallen zoals op een cruiseschip is blootstelling mogelijk vóór of tijdens de reis, maar vaststellen van infectie vereist onderzoek. Wie na (mogelijke) blootstelling griepachtige klachten of ademhalingsproblemen krijgt, moet medische hulp zoeken en de arts informeren over mogelijke contact met knaagdieren.