Hogere kans op kanker door stress en eenzaamheid? Niet waar, toont onderzoek UMCG aan

woensdag, 1 april 2026 (07:13) - Dagblad van het Noorden

In dit artikel:

Onder leiding van gezondheidspsycholoog Lonneke van Tuijl (UMCG) onderzocht het internationale PSY‑CA consortium of psychosociale factoren zoals stress, eenzaamheid en persoonlijkheid het ontstaan van kanker beïnvloeden. Het team gebruikte gegevens van meer dan 420.000 deelnemers uit meerdere grote cohorten, waaronder Lifelines; psychosociale kenmerken werden op één moment gemeten en deelnemers vervolgens jaren gevolgd. De resultaten, vorige week gepubliceerd in het tijdschrift Cancer, laten geen direct causaal verband zien tussen hoe iemand voelt of denkt en het ontwikkelen van kanker.

In ongerichte analyses leek sociale isolatie het risico op longkanker licht te verhogen, maar dat verband verdween nadat onderzoekers corrigeerden voor gedragseffecten zoals roken en alcoholgebruik. De conclusie is dat emoties of persoonlijkheidskenmerken op zichzelf geen kankerverwekkende rol spelen; wanneer er wél een verhoogd risico zichtbaar is, komt dat vrijwel altijd door gezondheidsgedrag dat samenhangt met psychosociale problemen (bijvoorbeeld starten met roken bij depressie).

De studie, gefinancierd door KWF en voortbouwend op eerdere PSY‑CA-analyses, ontkracht daarmee een veelgehoorde mythe en benadrukt het belang van het aanpakken van ongezonde leefgewoonten in plaats van mensen de schuld te geven van hun ziekte op basis van hun gevoelens of karakter.