Hogere kans op kanker door stress en eenzaamheid? Niet waar, toont onderzoek UMCG aan

woensdag, 1 april 2026 (13:43) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

Onderzoek van het UMCG onder leiding van gezondheidspsycholoog Lonneke van Tuijl vindt geen bewijs dat psychosociale factoren zoals stress, eenzaamheid of persoonlijkheid kanker veroorzaken. De onderzoekers analyseerden gegevens van ruim 420.000 deelnemers uit meerdere grote cohorten, waaronder Lifelines, en volgden wie in de jaren na een eenmalige meting kanker kreeg. De studie maakt deel uit van het internationale PSY-CA-consortium en werd recent gepubliceerd in het tijdschrift Cancer (American Cancer Society); het project is gefinancierd door KWF.

In eerste analyses leek sociale isolatie een licht verhoogd risico op longkanker te geven, maar dat verband verdween nadat werd gecorrigeerd voor leefstijlfactoren zoals roken en alcoholgebruik. Volgens Van Tuijl duidt dit erop dat emoties of persoonlijkheidskenmerken zelf geen directe rol spelen bij het ontstaan van kanker; ongunstige gezondheidsgedragingen die samenhangen met bijvoorbeeld depressie of stress wél het risico kunnen verhogen.

De studie ontkracht daarmee een veelgehoorde mythe dat positief denken kanker voorkomt. Eerder werk binnen PSY-CA had ook al aangetoond dat depressie en angst het kankerrisico niet verhogen. Belangrijk praktisch advies uit dit onderzoek is dat aandacht voor gezonde leefstijl (stoppen met roken, matig alcoholgebruik, bewegingspatroon) effectiever is voor het verminderen van kankerisico dan het veranderen van denkpatronen alleen.