'Laten we in de zorg meer luisteren naar ouderen met migratieachtergrond'
In dit artikel:
Assia Nait Kassi en Pieter Hilhorst waarschuwen dat de Amsterdamse ouderenzorg nog te weinig is ingericht op de snel veranderende samenstelling van de stad. Tegen 2050 heeft meer dan de helft van de Amsterdamse 65-plussers een migratieachtergrond, maar beleid en voorzieningen houden daar volgens hen onvoldoende rekening mee. De gemeente rekent erop dat ouderen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, met het idee van een zelfredzame, taalvaardige en vooruitdenkende oudere — een beeld dat niet past bij veel mensen uit migrantenfamilies.
In praktijk organiseren families en buurten veel zorg vanzelf: volwassen kinderen wonen vaak bij ouders en leveren mantelzorg, buren koken, familie bezoekt ziekenhuizen. Dat maakt langer thuis wonen mogelijk, maar leidt ook tot knelpunten. Ouderen met een migratieachtergrond hebben gemiddeld eerder gezondheidsproblemen en komen relatief weinig in verpleeghuizen, terwijl verhuizing naar passende seniorenwoningen lastiger is als je de regelingen niet kent of niet bent gewend om lang vooruit te plannen. In Amsterdam wonen bijvoorbeeld bijna zevenduizend dertigers met een migratieachtergrond nog bij hun ouders, vaak uit financiële noodzaak en om zorg te verlenen — iets wat hulp bij huisvesting en toewijzing compliceren (Woningnet ziet vaak alleen een volwassen kind in huis).
De auteurs pleiten voor concrete aanpassingen: eerder en toegankelijker in gesprek met oudere Amsterdammers via huisartsen, buurtwerk en maatschappelijke organisaties, in begrijpelijke taal en op vertrouwde plekken; meer erkenning en zekerheid voor naasten die mantelzorg geven (bijvoorbeeld waarborgen dat meewonende mantelzorgers niet huisloos raken na het overlijden van de ouder); en ruimte voor uiteenlopende woonvormen. Gemeentelijke initiatieven zoals ‘Lang Leven Thuis’-flats moeten expliciet inclusief worden ingericht, en er moet meer steun komen voor woongemeenschappen gebaseerd op gedeelde etnische of culturele achtergrond — er bestaan al voorbeelden voor Iraanse en Afrikaanse ouderen.
Hun slotboodschap: vergrijzing in Amsterdam heeft een kleur. Door nu te luisteren naar ervaringen en wensen van ouderen met een migratieachtergrond en hun families kunnen groeiende gezondheids- en woonverschillen worden voorkomen en krijgt iedereen in de stad de kans om oud te worden met een veilige, passende woonplek.