Natuurlijk heeft niet iedereen bij wie de diagnose wordt gesteld daadwerkelijk adhd

In dit artikel:

In een column in Het Parool gebruikt Marcel Levi de soma uit Huxley’s Brave New World als beeld om de groeiende afhankelijkheid van ritalin en vergelijkbare middelen te schetsen. In Nederland slikken inmiddels meer dan 300.000 mensen dagelijks dergelijke medicatie tegen ADHD-klachten. Levi erkent dat ADHD een reële aandoening is waarbij medicatie veel mensen kan helpen, maar waarschuwt tegelijk voor het gemak waarmee de diagnose nu wordt gesteld.

Hij wijst op de commerciële kant: er zijn honderden ggz-instellingen en zelfstandige klinieken die diagnosticeren, en een recent onderzoek liet zien dat commerciële klinieken vrijwel altijd een ADHD-label plakken. Niet iedereen met concentratie- of drukteklachten heeft echter écht ADHD; achter dergelijke klachten kunnen stemmingsstoornissen, overwerk, een te vol leven of maatschappelijke druk schuilgaan. Tegelijkertijd groeit de omzet van ADHD-medicatie: jaarlijks gaat het in Nederland om ruim 350 miljoen euro.

Levi suggereert dat farmaceutische belangen en marketing — tot en met sponsoring van TikTok-video’s die medicatie als oplossing aanprijzen — bijdragen aan een versoepeling van de toepassing van de diagnose. Dat levert winst op, maar brengt ook risico’s: medicijnen kunnen emotionele afvlakking, minder spontaniteit en minder creativiteit veroorzaken. De vraag is of het massaal voorschrijven van stimulantia kinderen en jongeren werkelijk ten goede komt — hij illustreert dat met de retorische vraag of grote kunstenaars zulke werken gemaakt zouden hebben als ze medicatie kregen.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van NWO en schreef dit stuk op persoonlijke titel; zijn eerdere functies omvatten bestuursvoorzitterschappen bij grote universitaire ziekenhuizen.