Psychiater Esther van Fenema: 'Als transzorg taboe wordt, krijgen mensen die werkelijk geholpen moeten worden die hulp niet'

In dit artikel:

Een praktiserend psychiater uit Nederland beschrijft hoe hij dagelijks jongeren ziet die worstelen met hun genderidentiteit en pleit voor zorgvuldigheid en nuance. Hij stelt duidelijk dat mensen die zich transgender voelen recht hebben op respect, veiligheid en medische zorg, maar waarschuwt dat het debat de laatste jaren steeds verder gepolariseerd is: aan de ene kant ontkenning en belediging, aan de andere kant de aanname dat medische behandeling alle problemen oplost.

In de klinische praktijk ziet hij een breder beeld: veel jongeren hebben naast genderdysforie ook trauma, depressie, autisme of persoonlijkheidsproblematiek. Soms verwachten zij dat een sociale of medische transitie (zoals hormonen of operaties) hun innerlijke pijn zal wegnemen; in sommige gevallen blijft de psychische nood echter bestaan of wordt ze juist versterkt. Onderzoek, onder meer uit Finland, laat volgens hem zien dat ernstige psychische klachten vaak al vóór een medische transitie aanwezig zijn en niet automatisch verdwijnen na behandeling.

Tegelijk staat de transzorg onder druk in Nederland: lange wachtlijsten dwingen sommige jongeren naar behandelingen in het buitenland of tot risicovolle zelfmedicatie via de zwarte markt. De auteur vindt dat de samenleving meer ruimte moet bieden voor twijfel en ambivalentie bij ingrijpende keuzes, en dat terughoudendheid geen afwijzing hoeft te zijn maar onderdeel van zorgvuldigheid.

Zijn oproep is praktisch: wegblijven uit de ideologische loopgraven, breed kijken naar psychische problematiek en kwetsbare jongeren beschermen door verstandige, individuele beoordeling van hun zorgbehoeften.