Wanneer wordt hoog libido een seksverslaving? 'Heeft hetzelfde effect op je hersenen als cocaïne'
In dit artikel:
Verslavingsdeskundige Ingmar Franken legt uit waar de grens ligt tussen een gewoon hoog libido en een seksverslaving: het gaat niet om seksuele behoefte of frequentie op zich, maar om controleverlies en de schadelijke gevolgen van het gedrag. Volgens Franken zijn signalen van een problematische relatie tot seks onder meer een aanhoudende, obsessieve preoccupatie met seks, veel tijd kwijt zijn aan handelen naar die drang, herhaalde mislukte pogingen om te stoppen, en het doorgaan ondanks dat het werk, relaties of financiële situatie lijden.
De aanleiding van de discussie is dat seksueel compulsief gedrag neurologisch sterke overeenkomsten vertoont met middelenverslaving: dezelfde beloningscircuits en dopamine-respons raken betrokken, wat soms vergeleken wordt met effecten die cocaïne op de hersenen heeft. Dat betekent onder meer dat mensen tolerantie en sterke cue-gevoeligheid kunnen ontwikkelen: prikkels roepen intense drang op die moeilijk te onderdrukken is.
Franken benadrukt dat onderscheid belangrijk is: een hoog libido is normaal zolang iemand er grip op houdt en geen ernstige nadelige gevolgen ervaart. Seksueel probleemgedrag is echter een stoornis wanneer het langdurig leidt tot persoonlijke of sociale schade. Risicofactoren zijn onder meer eerdere traumatische ervaringen, impulsiviteit, comorbide psychische klachten en de enorme beschikbaarheid van online pornografie, die het beloningssysteem kan overbelasten.
Behandeling moet multidimensionaal zijn. Gebruikelijke aanpakken zijn psycho-educatie, cognitieve gedragstherapie gericht op het leren herkennen en doorbreken van triggers, eventueel medicatie bij comorbide stoornissen of om drang te temperen, en lotgenotengroepen. Franken adviseert professionele hulp te zoeken zodra seksueel gedrag oncontroleerbaar wordt, schaamte en geheimhouding het dagelijks leven bepalen, of wanneer er concrete schade is (relatiebreuk, verlies van baan, juridische problemen). Hij waarschuwt ook voor simplistische labels en pleit voor zorgvuldige diagnostiek en behandeling op maat.